Matrixwanorde

deelnemers Katja Felle, Vita Kolar, Blaž Rojs

samengesteld door Sara Nuša Golob Grabner

De term "post-internet" wordt in de kunst- en designwereld gebruikt om praktijken aan te duiden die het internet en zijn esthetiek niet langer als iets nieuws behandelen, maar als een alomtegenwoordig onderdeel van het dagelijks leven dat volledig verweven is met ons fysieke leven. Typisch benadrukken post-internet esthetiek nostalgie naar vroege internetcultuur, levendige kleuren, perfect overdreven uitgebreide beelden, of omgekeerd pixelatie. Vaak is het doel van dit soort esthetiek om de nostalgische ironie die met consumentisme wordt geassocieerd teweeg te brengen (bijvoorbeeld vaporwave), het gevoel te benadrukken dat niets meer simpelweg definieerbaar en "echt" is, en om de oneindigheid van het internet te benadrukken, dat de mogelijkheden en beperkingen van het biologische lichaam overstijgt en over ons waakt als een hogere macht. Een van de onderscheidende kenmerken van het post-internet is de glitch, die de status heeft gekregen van een speciaal visueel symbool in de hedendaagse kunst. Rosa Menkam presenteert in haar werk The Glitch Moment(um) aan het begin van het boek 8 regels van het Glitch Studies Manifest. Ruwweg zegt hij dat wanorde de imperfectie van elke poging tot perfectie vertegenwoordigt, de mogelijkheid om nieuwe combinaties te ontdekken, catharsis door desintegratie en, bovenal, de acceptatie van het feit dat niets kan gebeuren zonder fouten, en dat die fout de manier kan zijn waarop elke mediavorm in een kritische staat van hypertrofie kan worden gebracht om haar interne politiek te bekritiseren. Het is passend het woord hypertrofie te gebruiken, dat doorgaans verwijst naar een toename van de grootte van individuele cellen, wat leidt tot een toename van weefsels of organen. In deze tentoonstelling breiden beelden zich uit, flikkeren, intensiveren ze zich en komen ze tot leven in schitterende kleuren. De getoonde kunstenaars navigeren door de post-internet esthetiek met visuele verzadiging, maximalisme en de belichaming van het niet-fysieke door het fysieke gebaar van de kunstenaar. De tentoonstelling functioneert als een mini-manifest tegen visuele stilte, zuivering en de scheiding in online en fysieke realiteit.

Op de olieverfschilderijen uit de Cloud-serie beweegt Katja Felle zich van eerder bekende, gefragmenteerde digitale beelden naar een abstracte fusie van vormen en de grenzeloosheid van digitale ruimtes. De volledige vloeibaarheid van de digitale cloud verwijst naar de perfectie van geheugentechnologie, die echter, zonder de bemiddeling en activatie van menselijk geheugen en gebaren, latent is, een doel op zich, en zweeft in een interspace waar informatie naadloos in elkaar overstroomt vóór menselijke tussenkomst. Bij het handmatig schilderen van schermafbeeldingen in de klassieke sfumato-techniek ontstaat onvermijdelijk een fout, die in tegenspraak is met de perfecte soepelheid waarin de periode waarin digitale inhoud ontastbaar is (na cassettes, floppy disks, cd's) doorgaat. De wandtapijten daarentegen communiceren met pixelatie, gerealiseerd door draadinvoeging. Ruis, afspeelfouten en het onvermogen om kleur uniform weer te geven op het scherm staan in dialoog met een van de oudste kunstgenres en vertragen de snelheid van gegevensoverdracht tot het tempo van een mens.

Op het gebied van digitale beeldvorming heeft Vita Kolar een herkenbare stijl gecreëerd, die vaak parallel aan (elektronische) muziek wordt gemaakt. Hij betreedt de creatie via een sfeer die de oneindige mogelijkheden van groei, verandering en grenzeloosheid weerspiegelt tussen lagen, geluiden en kleuren. Elk gecreëerd werk kan het startpunt zijn voor een nieuwe variatie, voor de hercontextualisering van het beeld volgens het gevoel. Op deze manier krijgen de schilderijen een bijna organische kwaliteit en vormen ze een samenhangend verhaal in het portfolio van de kunstenaar, met talloze uitlaatkleppen die draaien in mystieke digitale landschappen. De beelden zijn gemaakt met een puur schilderachtige benadering van kleur, compositie, lijn en stilistische onderscheidende kenmerken van de kunstenaar. Deels de nostalgie van de jaren 90 van de vorige eeuw, toen de wereld straalde in kleuren en wilde patronen, en het internet experimenteerde met een overvloed aan nieuwe mogelijkheden voor visuele expressie. Bij het bekijken van de werken van Vita Kolar is het moeilijk synesthesie te vermijden, omdat de motieven geïnspireerd zijn op geluid, bewegingen en texturen die de deur openen naar de wereld van spel en levendigheid.

Door te reduceren en te reconstrueren, creëert Blaž Rojs deels mimetische werken die bewegen tussen abstractie en figuratie. Het behandelt een fundamenteel fenomeen van de hedendaagse visuele cultuur: het verdwijnen van bewijszekerheid. In zijn schilderijen is er geen onderscheid tussen echte en fictieve bronnen: hij vraagt zich af of zulke verschillen nog wel van belang zijn. Door deze categorieën uit te wissen, weerspiegelen zijn schilderijen de subjectieve relatie van het individu tot waarheid, geheugen en visuele informatie die ons dagelijks leven vormgeven. We bekijken de beelden door het prisma van imperfectie en desintegratie. De centrale motieven worden overspoeld met secties van andere, gedeeltelijk gerealiseerde beelden die zich opleggen aan de oorspronkelijke informatie en de integriteit ervan tenietdoen. Op sommige plekken gaat informatie volledig verloren, waardoor er gapende ruimtes achterblijven. Een portret kan alleen worden weergegeven als een set tinten op het CMYK-kleurengamma en is moeilijk te zien door een kathodisch ruisrooster. In Rojs' werk gaat stabiliteit verloren en ontstaat er een nieuw, collectief beeld van bewustzijn, dat de realiteit behandelt als een constante stroom en verandering door vrij beschikbare invloed.